Chia tay co-founder - chuyện không ai muốn nói tới khi khởi nghiệp

Mình muốn mở một đề tài mà ai trong nghề cũng biết là phổ biến nhưng ít ai dám nói công khai. Đó là chuyện đồng sáng lập rời đi giữa chừng. Quanh mình đã chứng kiến mấy trường hợp rồi. Có team hai người đi cùng nhau từ lúc ý tưởng còn trên giấy, sau hai năm thì một người muốn quay nhanh theo thị trường, một người muốn làm chắc sản phẩm, bất đồng kéo dài rồi kéo nhau ra khỏi công ty. Có trường hợp khác là một bên vắng mặt gần một năm vì chuyện gia đình, công ty vẫn chạy nhưng phần sở hữu vẫn nguyên, người ở lại gánh hết mà nhìn vào cơ cấu sở hữu thì buồn cười thế nào ấy.

Chuyện này nghe như chuyện cá nhân nhưng thật ra là vấn đề quản trị nghiêm túc. Mình nhận ra phần lớn team khi mới thành lập đều chia vốn kiểu ngang nhau, năm mươi năm mươi cho vui vẻ, không ai muốn tính sổ với nhau sớm. Rồi những câu hỏi nhạy cảm chẳng ai muốn đặt ra lúc đó. Nếu một người đi thì phần của người đó xử lý thế nào, có mua lại không, giá tính ra sao? Quyết định cuối cùng khi hai bên bất đồng thì ai là người chốt? Lương của founder có tính như nhân viên không? Tất cả những chuyện đó nếu không bàn rõ từ đầu thì tới lúc lửa nóng là không còn ngồi được với nhau nữa.

Nên muốn hỏi anh chị em vài chuyện. Các bạn chia equity lúc thành lập theo kiểu gì, và có làm cơ chế vesting hay thỏa thuận bằng văn bản về trường hợp một người rút lui không? Có ai đã đi qua chuyện đồng sáng lập chia tay thật rồi thì kể giúp cách xử lý thế nào cho khỏi đổ vỡ công ty, và thêm điều gì các bạn ước đã làm khác từ đầu? Mình nghĩ chia sẻ chuyện này giúp được không ít team mới đang trong giai đoạn mật ngọt. Cảm ơn mọi người đã đọc.